En daar zitten ze, Mark en zijn vrouw, op te kleine stoeltjes voor het bureau van de juf. De timer aan. Het is het tienminutengesprek om het rapport van Noah te bespreken. “Tsja, beste ouders, wij weten het ook niet meer.”, zegt de juf. “Jullie kunnen het beste contact opnemen met het ziekenhuis.” Pardon?! Dit komt voor de ouders van Noah als een donderslag bij heldere hemel. In plaats van te horen dat Noah prachtige creatieve tekeningen maakt en nog wat extra thuis mag lezen, blijkt Noah veel boos te zijn. De juf heeft geen tijd meer om daar extra aandacht aan te besteden. Mark: “Soms bij het wegbrengen, letterlijk op de drempel van de klas, heeft de juf weleens gezegd dat Noah de dag ervoor boos was. Maar dat het zo erg was, daar waren we helemaal niet in meegenomen.” Het gesprek hierboven beschreven is alweer een tijd geleden, maar Mark kan het gevoel zo weer oproepen.

Wat nu?

Je eigen lieve jongen, die je helemaal niet zo bozig kent, schijnt op school soms helemaal uit zijn dak te gaan. Om vervolgens na zo’n woedeaanval verdrietig in een hoekje te gaan zitten. Dat doet pijn. Wat nu? De school, die toch echt veel verstand heeft van de ontwikkeling van kinderen, geeft aan het ook niet meer te weten. Ze leggen het probleem bij ons neer. En wie zijn wij als ouders om te weten wat er dan gedaan moet worden en hoe dat werkt? En waarom heeft de school ons daar niet veel eerder in meegenomen? Wat nu te doen?

Thuisgekomen duizelt het voor Mark en zijn vrouw. Ze laten het even bezinken en delen hun gevoelens en vragen met vrienden. De vrouw van Mark krijgt via via een telefoonnummer van een praktijk die helpt bij leer- en gedragsproblemen. Mark wacht geen seconde en kruipt direct in de telefoon. De website van de praktijk geeft aan dat er in verband met grote drukte een stop is. Gelukkig krijgt Mark toch contact en neemt de praktijk de tijd om naar Mark te luisteren. Mark: “Dat korte gesprek voelde al goed. Ik voelde me serieus genomen en had niet meer het gevoel dat we er alleen voor stonden.” De praktijk geeft aan om te kijken wat ze op korte termijn kunnen doen.

Oog voor wat goed gaat

De therapeut van de praktijk stelt alles in het werk om een gesprek met school, haarzelf en Mark en zijn vrouw te regelen. Mark: “Mijn vertrouwen in de school was inmiddels tot een minimum gedaald. Het voelde alsof ze het probleem ‘lastige Noah’ over de schutting hadden geworpen en hun handen er van af hadden getrokken. Terwijl zij deel van de oplossing moesten zijn, Noah zat pas in groep 5. Uit frustratie was ik al op zoek naar een andere school.” Het gesprek met school, therapeut en Mark en zijn vrouw is een belangrijke basis voor alles wat daarna komt. “De therapeut leidde het gesprek en wilde vooral ook dat wat goed ging met Noah aandacht geven.”, Mark wordt even stil als hij dit zegt. “Het was zo fijn om onze Noah eindelijk te herkennen in dat gesprek, zijn creativiteit, zijn zorgzaamheid en ja ook zijn onvermogen van dat moment om om te gaan met frustratie: het wel willen, maar niet weten hoe.”

Er samen voor staan

Na dit gesprek ervaren Mark en zijn vrouw dat hun zoon gezien wordt, ook door school. Er volgt vanuit de therapeut een traject om te kijken hoe Noah geholpen kan worden en acties worden ingezet. Met school volgt er regelmatig een gesprek met de intern begeleider en de juffen. Mark zegt enthousiast: “Ik ervaar dat we nu samen met school een team vormen. Elke keer kijken we hoe het met Noah gaat, wat hij nodig heeft, wie wat gaat doen. En met Noah gaat het op school steeds beter. Hij kan woorden geven aan zijn boosheid en uitleggen wat hij dan nodig heeft. Wij, maar ook de juffen, zijn trots op hem.”

Hulp zoeken

Terugkijkend geeft Mark aan: “Het was goed om even de tijd te nemen om te laten bezinken wat er gebeurd was en het te delen met familie en vrienden. Maar daarna was het belangrijk gerichte hulp te zoeken, want ik wist ook niet hoe ik Noah hier mee moest helpen. Voor mij was het op dat moment geen logische stap om direct naar huisarts en ziekenhuis gaan. Immers ik zag helemaal geen problemen bij Noah. Noah was thuis helemaal niet lastig. Wel temperamentvol, maar niet explosief. De stap naar de therapiepraktijk paste beter. Eerst het probleem helder krijgen.”

Eigenheid en daadkracht

Dat is wat Mark eigenlijk continue gedaan heeft: kijken wat wordt aangereikt, maar vooral oog hebben voor wat de eigen behoeften op dat moment zijn en dan daadkrachtig handelen. Mark: “In de behandeling van Noah was er op een gegeven moment een training die een averechts effect had, in plaats van dat het zelfvertrouwen van Noah groeide, brokkelde het nog verder af en was hij regelmatig in tranen.

Ik twijfelde toen geen moment en heb de training direct stopgezet. Samen met de trainer heb ik vervolgens gekeken wat de elementen waren die wel werkten voor Noah en wat veroorzaakte dat het toch een averechts effect had. Die kennis heb ik weer meegenomen in de volgende stap.” Tot slot geeft Mark aan: “Dat is wel wat ik er van geleerd heb, ga op zoek naar aanbod, naar mogelijkheden, want dat geeft perspectief, maar kijk vooral ook tijdens het proces zelf wat het met je kind en jou doet, wat je belangrijk vindt. En handel daarnaar. Na de ene stap komt echt weer een andere stap, die je van te voren vaak zelf niet had bedacht.”

Vanwege privacyredenen zijn andere namen gebruikt.

Het bericht Mark | Als je kind een ander pad loopt verscheen eerst op Ieders Kracht.

In het voorjaar van 2017 zijn de plannen van de reorganisatie een feit. De functie van Lisette verdwijnt. De afgelopen jaren heeft ze zich als kwaliteitsadviseur met heel veel plezier ingezet voor het bedrijf. De felbegeerde certificering, waar Lisette met haar collega’s hard aan heeft gewerkt, is zelfs binnengehaald. Dat hebben ze laatst nog uitgebreid gevierd. Ze ziet dan ook niet aankomen dat deze reorganisatie deze impact op haar functie heeft. Binnen een paar maanden worden de plannen doorgevoerd. Lisette: “Het voelde alsof ik van een rijdende trein was geduwd. Alsof van het ene op het andere moment het slot van de voordeur was verwisseld en ik mijn huis niet meer in kon. De organisatie ging verder, maar ik hoorde er niet meer bij. Ineens.”

Ik ben een loser

Lisette draagt de werkzaamheden over, ruimt haar mailbox en kantoor op en neemt de plant mee naar huis. En dan is ze thuis. Van jarenlang hard werken is daar ineens het grote niets. Lisette: “Ik voelde me een loser, afgedankt.” Ze vervolgt: “Vragen als Waar ben ik nu nog goed in? Wie zit er op mij te wachten? Wat draag ik nog bij? speelden door mijn hoofd. Alsof die baan het enige was wat maakte dat Lisette Lisette was.”

Het vullen van de leegte

Harde werker als ze is, stort ze zich op de vacaturesites. Ze wil het lege gat vullen, het probleem nu oplossen. Want dan telt ze tenminste weer mee. Lisette: “Er kwamen gelukkig veel interessante vacatures voorbij. Ik besteedde veel aandacht aan de brieven en mocht geregeld op gesprek komen. Maar het leidde uiteindelijk niet tot een contract.” Ze voegt toe: “Een afwijzing is echt niet leuk, maar gaf me wel informatie over hoe men mij zag en dwong me steeds goed te kijken naar wat ik nu echt wilde.”

Je bent je baan

Ze blijft zich wel verbazen over de leegte die ze blijft voelen. Ze weet dat ze meer is, maar zo voelt ze het niet. Ze leest in een boek over identiteit dat het van deze tijd is dat je identiteit samenvalt met je professionele identiteit. Zoals Lisette zegt: ‘In deze tijd ben je je baan. Nadat je je voorstelt, volgt vaak de vraag: wat doe je? En dan wordt niet gevraagd naar hobbies, maar naar je baan.” Maar dat heeft dus ook een risico, als je je baan kwijt raakt, raak je jezelf ook kwijt. Terwijl als je je identiteit ziet als hoe jij je gedraagt naar anderen, wat voor persoon je bent, wat je in je vrije tijd doet en welke overtuigingen en waarden je belangrijk vindt, dan ben je dat bij een reorganisatie niet zomaar kwijt. Bij Lisette viel het kwartje.

Leuk, kan dat wel

Een vriendin had een tijdje eerder al gezegd: neem eerst eens tijd voor jezelf, om het allemaal een plek te geven en ga ook dingen doen die niets met een baan of het zoeken van een baan te maken hebben. Dingen die je gewoon leuk vindt. Lisette: “Ik dacht, dat kan toch niet. Alle ballen moeten immers op banenjacht, want dat is nu het belangrijkste.” Maar met het nieuwe inzicht dat wie je bent niet door je baan bepaald wordt, brengt ze het advies van haar vriendin in de praktijk. Ze gaat wandelen met vriendinnen, probeert nieuwe recepten uit in de keuken en brengt de eindresultaten langs bij haar oma. En ze maakt werk van een lang gekoesterde wens. Ze geeft zich op voor een cursus olieverf schilderen. Iets wat ze voorheen niet durfde.

Verwachtingsvol

Ze merkt dat langzaam haar denken over ‘werkzoeken’ verandert. “In plaats van ik moet nu scoren, werd ik steeds nieuwsgieriger naar wat er op mijn pad zou komen. Een prettig verwachtingsvol gevoel.” Dat betekent niet dat op banenvlak Lisette geen actie meer onderneemt. Naast het wandelen, koken en schilderen, solliciteert ze en heeft ze gerichte netwerkgesprekken. Ze praat vanuit haar passie en ze weet waar ze voor staat. Via een medecursist bij de schildersclub raakt ze in contact met de directeur van een jong bedrijf in de buurt. Hij wil het kwaliteitsdenken op een creatieve manier vormgeven en is nieuwsgierig naar de ideeën van Lisette. Van het een komt het ander. Een jaar na haar ontslag heeft Lisette een nieuwe baan.

Creativiteit, vasthoudendheid, hoop: wilskracht en doel

Terugkijkend op deze periode vertelt Lisette: “Het begin was zeker niet makkelijk, maar ik durfde de tegenslag onder ogen zien en te voelen en te onderzoeken, ik ben niet doorgehold. Met wilskracht en creativiteit heb ik mezelf een nieuw doel gesteld: ruimte gegeven aan Lisette in zijn geheel. “Ik weet nu hoe druk het ook is op het werk, hoe essentieel het is om aandacht en tijd te besteden aan alle andere dingen die ik belangrijk vind. Ik ben trots op mezelf.”

Vanwege privacyredenen zijn andere namen gebruikt.

Het bericht Lisette | Ik werk, dus ik besta? verscheen eerst op Ieders Kracht.